Destek ve Mevzuat
BEKRA (SEVESO) kapsamı — her kimya üreticisinin önce bakması gereken yer
02.03.2019 tarihli Yönetmelik, kuruluşları bulundurdukları tehlikeli madde miktarına göre alt seviyeli ve üst seviyeli diye ikiye ayırıyor. Ayrım EK-1'in iki listesinden çıkıyor: Bölüm 1 zararlılık kategorilerini (H, P, E, O başlıkları), Bölüm 2 ise 34 adlandırılmış maddeyi sayıyor. Sütun 2 alt seviye, Sütun 3 üst seviye eşiğidir ve EK-1 Notlar bölümünün 4. maddesindeki toplama kuralı uygulanır — yani tek bir madde eşiği aşmasa da aynı kategorideki maddelerin toplamı kapsama sokabilir. Eşikler alt ve üst seviye olarak ikili verilir (ton). Bölüm 1 zararlılık kategorilerinden kimya üretiminde en sık karşılaşılanlar: H1 akut toksik Kategori 1 5 / 20, H2 akut toksik Kategori 2 veya 3 soluma 50 / 200, P1a patlayıcılar 10 / 50, P2 alevlenir gazlar Kategori 1 veya 2 10 / 50, P5a alevlenir sıvılar Kategori 1 10 / 50, P5c alevlenir sıvılar Kategori 2 veya 3 5.000 / 50.000, P6a kendinden reaktif maddeler ve organik peroksitler Tip A veya B 10 / 50, P8 oksitleyici sıvı ve katılar 50 / 200, E1 sucul ortam için zararlı Akut 1 veya Kronik 1 100 / 200, O3 zararlılık ifadesi EUH029 olan madde ve karışımlar 50 / 200. Bölüm 2'de adlandırılmış maddelerden metanol 500 / 5.000, klor 10 / 25, hidrojen 5 / 50, etilen oksit 5 / 50, propilen oksit 5 / 50, formaldehit (konsantrasyon ≥ %90) 5 / 50, sıvılaştırılmış alevlenir gazlar (LPG dahil) ve doğal gaz 50 / 200, hidrojen klorür (sıvılaştırılmış gaz) 25 / 250, 2,4- ve 2,6-toluen diizosiyanat 10 / 100, petrol ürünleri ve alternatif yakıtlar 2.500 / 25.000. Yükümlülük seviyeye göre değişiyor: alt seviyeli kuruluş büyük kaza önleme politika belgesi hazırlıyor, üst seviyeli kuruluş ise faaliyete geçmeden önce güvenlik raporu sunmak ve dahili acil durum planı hazırlamak zorunda. Bildirim, kuruluş faaliyete geçmeden önce yapılıyor, son başvuru: süreklilik arz eden yükümlülük
KKDİK kayıt takvimi — tonaj bandına göre son tarihler
Yönetmeliğin geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası, 23.12.2023 değişikliğiyle üç kademeye ayrıldı: (a) 31.12.2026 — yıllık 1.000 ton ve üzeri imal veya ithal edilen maddeler, yıllık 100 ton ve üzeri olup Sucul Akut 1 ve/veya Sucul Kronik 1 (H400, H410) zararlılık kategorisindeki maddeler, yıllık 1 ton ve üzeri olup kanserojen, mutajen veya üreme sistemine toksik Kategori 1A veya 1B maddeler; (b) 31.12.2028 — yıllık 100 ton ve üzeri diğer maddeler; (c) 31.12.2030 — yıllık 1 ton ve üzeri diğer maddeler. Madde kendi halinde, karışım içerisinde veya eşya içerisinde olabilir. Son tarihe kadar kaydı tamamlanmayan madde imal veya ithal edilemez. Son başvuru: 31.12.2026
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi — kimya tesisleri kapsamda
Kimyasal üretim ETS kapsamındaki faaliyetler arasında. Tesis kategorileri: A (yıllık 50.000 ton CO2 eşd. ve altı), B (50.000 ton üzeri, 500.000 ton ve altı), C (500.000 ton üzeri). EK-1'de kimya faaliyetlerinin bir bölümü eşiksiz kapsamdadır — üretim yapan her tesis kapsama girer: nitrik asit, adipik asit, glioksal ve glioksilik asit, amonyak, soda külü (Na2CO3) ve sodyum bikarbonat (NaHCO3), kok üretimi. Eşikli olanlar: kraking, reforming, kısmî veya tam yükseltgenme ile büyük hacimli organik kimyasal üretimi günlük 100 ton ve üzeri; hidrojen (H2) ve sentez gazı üretimi günlük 5 ton ve üzeri; yakma üniteleriyle petrol rafinasyonu ve tesiste yakıt yakılması toplam anma ısıl gücü 20 MW ve üzeri. Yıllık emisyon raporu her yıl 30 Nisan'a kadar, ilk İzleme Metodolojisi Planı: 27.10.2026
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) kesin rejime geçti
CBAM 01.01.2026'dan itibaren kesin rejimde uygulanıyor; kapsamdaki altı sektörden biri gübre. Yükümlülük AB'li ithalatçıda olmakla birlikte Türk ihracatçının AB ETS metodolojisine uygun, doğrulanmış emisyon verisi sağlaması gerekiyor; sağlanmazsa daha yüksek varsayılan değerler uygulanıyor, yürürlük: 01.01.2026
9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar — EK-1 teknoloji sınıfı
NACE 20 (kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı) EK-1'de orta-yüksek teknolojili ürünler arasında sınıflandırılmış; bu sınıflandırma Teknoloji Hamlesi ve stratejik yatırım desteklerine erişimi belirliyor, RG 30.05.2025, sayı 32915
9903 sayılı Karar — EK-3 destek şartları
EK-3 listesinde NACE 19 (kok kömürü ve rafine petrol ürünleri) ve NACE 20 (kimyasalların imalatı) şartlar sütunu boş olarak, yani ek şart aranmaksızın yer alıyor. Karşılaştırma için NACE 22.2 (plastik ürünler) yalnız 100 milyon TL ve üzeri yatırımlarda destekleniyor, RG 30.05.2025, sayı 32915
Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (SEVESO III)
İşletmeciler bulundurdukları tehlikeli maddeleri EK-1 eşik değerleri ve birikim kuralına göre değerlendirip kuruluşlarını alt seviyeli, üst seviyeli veya kapsam dışı olarak sınıflandırmak ve BEKRA Bildirim Sistemi üzerinden bildirmek zorunda. Alt seviyeli kuruluşlar Büyük Kaza Önleme Politika Belgesi, üst seviyeli kuruluşlar güvenlik raporu ve dâhili acil durum planı hazırlıyor, RG 02.03.2019, sayı 30702. Yayım tarihi 07.09.2026'da BOTAŞ'ın kendi kamunun bilgilendirilmesi metniyle bağımsız olarak teyit edildi: *"2 Mart 2019 tarih ve 30702 sayı ile yayınlanmıştır"*
Sanayide Yeşil Dönüşüm (SYD) Belgesi
Düzenleme Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliğinde yer alıyor; yönetmelik RG 14.01.2025 sayı 32782'de yayımlandı ama yürürlük tarihi 01.12.2025. Kapsam, yönetmeliğin EK-1 ve EK-2'sindeki faaliyetleri yürüten işletmeler. Tesisler çevresel performans puanına göre altı sınıfa ayrılıyor: A 100 puan, B 90-99, C 80-89, D 70-79, E 60-69, F 50-59. Yeni tesisler en az D seviyesinde SYD belgesi alacak şekilde planlanıyor; yürürlük tarihinde faaliyette olan tesisler 31.12.2028'e kadar en az F, 31.12.2030'a kadar en az D almak zorunda. Uygun bulunan rapor en fazla beş yıl geçerli, yürürlük: 01.12.2025
Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri 2026 — dokuz kimyasal maddede ithalat yasağı
Çevre ve insan sağlığı için tehlike arz eden dokuz yeni kimyasal maddenin ithalatı yasaklandı, istisnai kullanımları kontrol altına alındı, RG 31.12.2025, sayı 33124 (4. mükerrer)
Yedi gübre GTİP'inde gümrük vergisi 1 numaralı sütunda sıfırlandı
11147 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, İthalat Rejimi Kararının II sayılı listesindeki 31. Fasıl tablosunda amonyum sülfat, amonyum nitrat, amonyum nitrat-kalsiyum karbonat karışımı, DAP ve üç NPK pozisyonunun satırlarını değiştirdi. Sıfırlama sütun bazlıdır: 1 numaralı sütunda oran tüm yedi pozisyon için %0, 7 numaralı sütunda ise %6,5 olarak duruyor; 3105 pozisyonlarında 2 numaralı sütun da %6,5. Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girdi, yayım: 03.04.2026
Biyosidal Ürünler Yönetmeliği
Temizlik ve hijyen kimyasalları için piyasaya arz öncesi değerlendirme, ruhsatlandırma ve tescil zorunluluğu getiriyor. Asıl metin RG 31.12.2009 sayı 27449; son değişiklik RG 30.12.2021 sayı 31705 — 2025 ve 2026'da yeni değişiklik tespit edilmedi, son değişiklik: 30.12.2021
Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair Yönetmelik
Gübre tescil ve piyasaya arz esaslarını düzenliyor. Asıl metin RG 18.03.2004 sayı 25406; son değişiklik RG 09.08.2015 sayı 29440 — 2025 ve 2026'da değişiklik yapılmamış, son değişiklik: 09.08.2015
KOSGEB İstihdamı Koruma Destek Programı
NACE C imalat bölümündeki KOBİ ve büyük işletmelere açık; KOBİ'lerde 50 milyon TL, büyük işletmelerde 150 milyon TL kredi üst limiti, KOSGEB 12 puan faiz desteği. Kimyasal üretim NACE C kapsamında olduğu için sektör uygun, son başvuru: 31.10.2026
TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı 2026 yılı 2. çağrısı
İlk beş projede %75 destek oranı ve proje başına azami 20 milyon TL hibe; başvurular PRODİS üzerinden. Kuruluş ön kayıt son tarihi 22.10.2026, son başvuru: 26.10.2026
TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı 2026 yılı 2. çağrısı
KOBİ'lere yönelik Ar-Ge başlangıç desteği; kuruluş ön kayıt son tarihi 09.11.2026, son başvuru: 11.11.2026
Marka ve TURQUALITY Desteği
5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında yürütülüyor; kimya sektörü markalarına açık. Sabit son başvuru tarihi yok, başvurular yıl boyu alınıyor, sürekli açık
Türk Eximbank ihracat kredileri
Sevk öncesi ihracat kredisi, ihracata hazırlık kredisi, reeskont kredileri ve orta-uzun vadeli yatırım kredileri; ihracatçılar ve ihracata yönelik üretim yapan imalatçılar yararlanabiliyor. Sabit son başvuru tarihi yok, sürekli açık
Reeskont kredilerinde BSMV istisnası genişletildi
İstisna, kısa vadeli reeskont kredilerinin yanında Eximbank ve ticari bankalarca kullandırılan uzun vadeli reeskont kredilerini de kapsayacak şekilde genişletildi. Günlük program limiti 5 milyar TL, firma başına günlük limit 60 milyon TL, yabancı para cinsi ihracat kredisinde firma limiti 5 milyon dolar; finansman maliyeti %23,95'e düştü, yayım: 05.09.2026